Βιβλιο: Φασισμός και κοινωνική επανάσταση

«Ποιοι είναι οι γενικοί όροι που ευνοούν την άνοδο του φασισμού; Μπορούμε να τους απαριθμήσουμε εν συντομία: 1) η ένταση της οικονομικής κρίσης και της ταξικής πάλης, 2) η εντεινόμενη απογοήτευση από τον κοινοβουλευτισμό, 3) η ύπαρξη ευρέων μικροαστικών, μεσαίων στρωμάτων, του εξαθλιωμένου προλεταριάτου και των τμημάτων των εργατών υπό καπιταλιστική επιρροή, 4) η απουσία αυτοτελούς ταξικά συνειδητής ηγεσίας του κύριου όγκου της εργατικής τάξης.»

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το εξαιρετικό βιβλίο, γραμμένο το 1934 από τον Ρατζάνι Πάλμε Ντουτ (στέλεχος της τότε Κομμουνιστικής Διεθνούς και του ΚΚ Μεγάλης Βρετανίας), με τίτλο ”Φασισμός και κοινωνική επανάσταση” που εκδόθηκε πρόσφατα στα ελληνικά από την Σύγχρονη Εποχή. Είχαμε την τύχη το βιβλίο να πέσει και στα δικά μας χέρια. Σας συνιστούμε ανεπιφύλακτα να το διαβάσετε.  Έχει τρομερή επικαιρότητα και σημασία για την κατανόηση όχι μόνο του φασισμού και της ιστορίας του αλλά και τις πορείας του καπιταλισμού, τις κρίσεις του, πως τις αντιμετωπίζει, πως ανάλογα με την εξέλιξη του μετατοπίζει την ιδεολογία και την οικονομική συμπεριφορά της αστικής τάξης. Περιγράφει εξαιρετικά, βήμα-βήμα μέσα από λεπτομερείς αναφορές σε εκείνη την εποχή πως η κρίση και η αντιθέσεις του συστήματος διαμόρφωσαν τις δύο πλευρές διαχείρισης της κρίσης: την σοσιαλδημοκρατική και την φασιστική. Γραμμένο με απλή γλώσσα, προφητική πολλές φορές (ο συγγραφέας αναφέρεται επί λέξη σε ”Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο” 5 χρόνια πριν ξεκινήσει εξηγώντας έξοχα την σχέση που θα είχε ο πόλεμος με τον φασισμό, την κρίση και τις ιμπεριαλιστικές αντιθέσεις ), και πάρα κάποια λανθασμένες εκτιμήσεις του που επισημαίνονται στον πρόλογο, είναι μια μελέτη που αξίζει να διαβαστεί από κάθε άνθρωπο που ζει στον καπιταλισμό, από όποιον θέλει και πρέπει να κατανοήσει αυτό το σύστημα και την ιστορική του λογική. Ένα βιβλίο εργαλείο-όπλο για το εργατικό κίνημα.

Λογικά μπορείτε να το παραγγείλετε από κάποιο κυπριακό βιβλιοπωλείο και θα σας το φέρουν αν δεν το έχουν.

Ακολουθεί ένα απόσπασμα από το βιβλίο:

<<Στο μυαλό και την θεώρηση των σύγχρονων αστών, αυτή η διαδικασία γενικής καταστροφής και περιορισμού της παραγωγής, εν μέσω φτώχειας, φαίνεται φυσική και αυταπόδεικτη αναγκαιότητα. Χωρίς καμιά αίσθηση αντιφατικότητας, τη διακηρύσσουν, αναγγέλλοντας ταυτοχρόνως στις μάζες την ανάγκη για ”οικονομία” και ”περικοπές”. Σωστά, μάλιστα, δεν αισθάνονται καμιά αντιφατικότητα, καθώς αμφότερες είναι αναγκαίες για την διατήρηση του καπιταλισμού στο παρόν στάδιο. Κηρύττουν, σήμερα, την πολιτική του περιορισμού της παραγωγής με την ίδια αίσθηση εμφανούς ορθότητας και κοινής λογικής με την οποία κήρυτταν μετά τον πόλεμο την πολιτική της ”αυξημένης παραγωγής” ως το δρόμο προς την ευημερία. Ως εκ τούτου, το καλοκαίρι του 1933, βρίσκουμε το Βρετανό υπουργό οικονομικών να απαντά σε εκείνους τους ”θεωρητικούς” οι οποίοι φαντάζονταν τον περιορισμό της παραγωγής ως ”κάτι κακό”: ”Το να επιτραπεί η ανεξέλεγκτη και ακανόνιστη συνέχιση της παραγωγής στις συγκεκριμένες σύγχρονες συνθήκες, τη στιγμή που η αύξηση της μπορεί σχεδόν ακαριαία να επεκταθεί απεριόριστα, θα ήταν καθαρή τρέλα” (Νέβιλ Τσάμπερλεν στη Βουλή των Κοινοτήτων,  2 Ιούνη 1933)”

Κατά τον ίδιο τρόπο ο Economist είχε την δυνατότητα να αναφέρει με ικανοποίηση:

”Ενώ υπήρχε τεράστια επέκταση της παραγωγικής δυνατότητας πριν το 1929, οι επενδύσεις σε εξοπλισμούς υψίστης σημασίας έχουν υποστεί σοβαρές περικοπές από τότε και ένα σημαντικό τμήμα των υπαρχόντων εργοστασίων και του μηχανικού εξοπλισμού θεωρείται απαρχαιωμένο ή έχει αχρηστευτεί. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχει γίνει πρόοδος στην αναπροσαρμογή της παραγωγικής δυνατότητας στο χαμηλότερο επίπεδο ζήτησης καταναλωτικών προιόντων” (Economist, 13 Μάη 1933)

Η ”παραγωγική δυνατότητα” πρέπει να ”αναπροσαρμοστεί” στο ”χαμηλότερο επίπεδο” κατανάλωσης των εξαθλιωμένων μαζών. Σε αυτό το κρεβάτι του Προκρούστη (ο οποίος ήταν εξίσου ληστής, αλλά λιγότερο δεξιοτέχνης και μικρότερης κλίμακας) θέλει να δέσει την ανθρωπότητα ο σύγχρονος καπιταλισμός στο ακραίο στάδιο της παρακμής του.

Οι πιο εμφανείς και κραυγαλέες εκφράσεις αυτή της διαδικασίας, το κάψιμο των τροφίμων, η διάλυση μηχανών οι οποίες βρίσκονται ακόμα σε καλή κατάσταση, χαράζονται στη φαντασία όλων. Ωστόσο, ακόμα δεν έχουν αντιληφθεί όλοι την πλήρη σημασία αυτών των συμπτωμάτων: πρώτον, την έκφραση, μέσω των εν λόγω συμπτωμάτων, του ακραίου σταδίου φθοράς ολόκληρης της καπιταλιστικής τάξης πραγμάτων. Δεύτερον, την αναπόσπαστη σύνδεση αυτής της διαδικασίας με τα κοινωνικά και πολιτικά φαινόμενα παρακμής, τα οποία βρίσκουν την πλήρη έκφραση τους στο φασισμό. Και τρίτον, την απαραίτητη ολοκλήρωση και οριστική έκβαση αυτής της διαδικασίας μέσω της πολεμικής σύγκρουσης. Διότι ο πόλεμος είναι τελικά η πλήρης πιο ολοκληρωμένη έκβαση της καταστροφικής διαδικασίας. Σήμερα καίνε το σιτάρι και τα δημητριακά, τα μέσα της ανθρώπινης επιβίωσης. Αύριο θα καίνε ζωντανά τα ανθρώπινα σώματα>>  σελ. 91

 

 

Profuso

Ω, πύλες του παραδείσου!

1 Comment

Leave a Reply