Εργατική τάξη, συμμαχίες και κοινωνικός διαχωρισμός

Ο βασικός διαχωρισμός της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας, δηλαδή του καπιταλισμού είναι ταξικός. Η εργατική τάξη, οι αγρότες, οι αυτοαπασχολούμενοι (που στην Κύπρο θεωρείτο ότι ήταν πολυπληθείς την τελευταία 20ετία αλλά στην πραγματικότητα είναι πάρα πολύ ψηλό το ποσοστό μισθωτών, πάνω από 75%), οι άνεργοι, οι freelancers, οι νέοι, οι διάφορες εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες δεν έχουν διαφορετικά ταξικά συμφέροντα, αλλά συνήθως στις καπιταλιστικές χώρες με ανεπτυγμένο το δι-κομματικό σύστημα (στην Κύπρο έχουμε και ένα κόμμα ρυθμιστή, το ΔΗ.ΚΟ) τοποθετούνται μεταξύ αριστεράς και δεξιάς πάνω σε θέματα που αφορούν τα εποικοδομήματα της κοινωνίας (κοινωνικά θέματα, θρησκευτικά, δικαικά, αθλητισμός κτλ) και όχι την βάση (οικονομία, τρόπος παραγωγής). Είναι πράγματι ο διαχωρισμός μεταξύ δεξιάς και αριστεράς [με όλες τις εκφάνσεις τους] πάντοτε αυτό που χρειάζεται το εργατικό κίνημα;

 

Έχει ειπωθεί πολλές φορές η ανάγκη να αντιλαμβανόμαστε τους αγώνες απλώς με βάση τους όρους αντιπαλότητας μεταξύ αριστεράς και δεξιάς. Ο καπιταλισμός όμως δεν χωρίζει μεταξύ θρησκεύματος ή πολιτικής γνώμης αλλά αντικειμενικά βάση ταξικής θέσης μέσα στην κοινωνία. Κάποιος για παράδειγμα χριστιανός δεν μπορεί να θεωρείται αυτόματα και δεξιός επειδή ιστορικά η εκκλησία της Κύπρου είναι θεσμός εξουσίας και σημαντικός κεφαλαιοκράτης του νησιού. Αντιθέτως, υπάρχουν αρκετοί θρησκευόμενοι στο νησί που έχουν ανεπτυγμένο αίσθημα δικαιοσύνης και δεν ταυτίζονται σε καμιά περίπτωση με την κεφαλή του θεσμού της εκκλησίας. Ένα παράδειγμα είναι οι ΕΑμικοί παπάδες στην εποχή της κατοχής στην Ελλάδα αλλά και οι ΛατινοΑμερικάνοι παπάδες που προωθούν την “θεολογία της ελευθερίας” (liberation theology).

 

Για αυτό το λόγο άλλωστε μπορούμε να βρούμε και κόσμο πιο ταξικά συνειδητοποιημένο ο οποίος μπορεί να θεωρείται “συντηρητικός” και να είναι όντως μη-ενημερωμένος σε ορισμένα θέματα πχ στα οικολογικά ζητήματα. Αυτός ο κόσμος δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι είναι “εχθρός της επανάστασης” ή μιας πιο δίκαιης κοινωνίας ή γενικότερα αυτών των θεμάτων: αντιλαμβάνοντας τον ως τέτοιον θα μας ωθήσει γενικά στο να αποκλείσουμε σημαντική μερίδα αυτών που έχουν την δύναμη και το συμφέρον να κινητοποιηθούν δυναμικά και να στραφούμε προς συμμάχους μεταξύ της αστικής τάξης που θα έχουν μόνο εφήμερο και ίσως κερδοσκοπικό/μικροπολιτικό ενδιαφέρον για το ζήτημα. Είναι επι μέρους ζήτημα το οποίο δεν μπορεί να προωθηθεί διαταξικά, δηλαδή με συνεργασία των πιο ριζοσπαστών στο εργατικό κίνημα με τους πιο αντιδραστικούς φιλελεύθερους που έχουν άκρες στα ανώτατα κλιμάκια της κυβέρνησης. Θεωρώ πως το ζήτημα πρέπει να απασχολεί σοβαρά εσωτερικά το εργατικό κίνημα και να δώσει βάρος με την δική του αυτοτελή-ταξική θεώρηση κρίσιμων ζητημάτων όπως π.χ. το οικολογικό. Να μην αφήνεται η κριτική των μεγαλοαστικών στρωμάτων να διαιρεί τους εργαζόμενους, συνασπίζοντας διαταξικά για δήθεν προοδευτικές πολιτικές που στην τελική μόνο πίσω παίρνουν αφού αφήνοντας άθικτη την αιτία [καπιταλισμός] το επι μέρους [οικολογικό ζήτημα] αλλάζει ή γίνεται αντιληπτό όχι ουσιαστικά και πολλές φορές διαστρεβλώνεται και η ανάγνωση του και ο λόγος ύπαρξης του, πχ στο συγκεκριμένο απέφερε την ανάπτυξη δύναμης καταστολής που ενίοτε κλείνει και τα μάτια για εκλογικούς σκοπούς αλλά δεν επέφερε ουσιαστική αλλαγή πλεύσης στο πως αντιλαμβανόμαστε και αλληλεπιδρούμε σαν ανθρώποι με την φύση και τα ζώα γενικότερα μέσω των δομών που δημιουργούμε.

 

Οι δομές αν και σχετικά αυτόνομες στην δυναμική τους καθημερινότητα, είναι παρόλα αυτά καθορισμένες σαν μορφές σε μεγάλο βαθμό από την υπερδομή, το είδος οικονομίας που έχουμε, δηλ. τον καπιταλισμό. Σε ένα σύστημα για παράδειγμα στο οποίο ο άνθρωπος δεν αναγκάζεται να βλέπει την φύση κερδοσκοπικά και μπορεί να σχεδιάσει την οικονομία του και την παραγωγή τροφής, το ζήτημα για παράδειγμα των αμπελοπουλιών δεν θα υπήρχε ή αν υπήρχε δεν θα υπήρχε με αυτή την μορφή. Φυσικά δεν μπορούμε να περιμένουμε τον Σοσιαλισμό για να παίρνουμε θέση και να αντιστεκόμαστε σε σημαντικά καθημερινά ζητήματα όπως πχ την επικείμενη ιδιωτικοποίηση του Κάβο Γκρέκο και των λοιπών θαλάσιων περιοχών του νησιού μας. Το ζητούμενο είναι να μπαίνουν τα διάφορα θέματα και συμμαχίες σε ταξική βάση (αντί απλώς του άξονα ”δεξιά-αριστερά”) και οι όποιες συνεργασίες προκύψουν να συνεργάζονται με τους κομμουνιστές/σοσιαλιστές, να διατηρείται το θεωρητικό υπόβαθρο παρά να γίνεται προσπάθεια συνταύτισης όλων. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην υπάρχει η ταξική απάντηση προς το κάθε ζήτημα ξεχωριστά και όχι μόνο να μην γίνεται αντιληπτό το υπόβαθρο που προκαλεί αυτά τα προβλήματα (κέρδος, εμπορευματικοποίηση) αλλά και να μην γίνεται εφικτή μια ουσιαστική,  έμπρακτη αντίσταση.

 

Αυτό είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα αφού στην Κύπρο υπάρχει συνήθως η ιδέα, ότι οι κομμουνιστές γενικά θέλουν “καθαρή” οργάνωση και κόμμα με αποτέλεσμα να απωθούν τα υπόλοιπα στρώματα της κοινωνίας που ακόμη δεν έχουν αναπτύξει προλεταριακή συνείδηση. Λένε ότι οι κομμουνιστές δεν θέλουν συνεργασίες και ότι εαν μιλήσουν για εργατική πολιτική τότε το κόμμα και οι οργανώσεις της θα συρρικνωθούν στο ελάχιστο και δεν θα έχουν καμιά ισχύ εντός της κοινωνίας. Η αλήθεια όμως είναι πως ποτέ οι “καθαροί” προλετάριοι, οι κομμουνιστές, δεν είχαν θέσει θέμα για καθαρότητα του κινήματος. Είχαν όμως θέσει θέμα, για την ανάγκη δημιουργίας αυτόνομης ταξικής πολιτικής συνεργαζόμενοι με τους διάφορους πολύμορφους τύπους που δεν μπορούν να χωρέσουν στην περιγραφή του προλεταριάτου. Αυτή η πολιτική τακτική θα πρέπει να ανεβάζει στροφές στο εργατικό κίνημα και όχι να το αντικαθιστά με άλλου είδους πολιτική, πχ. εκλογισμό.

 

Η διατύπωση του Λένιν στο ζήτημα διαφωτίζει αυτή την πραγματικότητα:

«Ο καπιταλισμός δεν θα ήταν καπιταλισμός, αν το “καθαρό” προλεταριάτο δεν ήταν περιτριγυρισμένο από ένα σωρό εξαιρετικά πολύμορφους μεταβατικούς τύπους από τον προλετάριο ως τον μισοπρολετάριο (εκείνον που κατά το μισό βγάζει το ψωμί του, πουλώντας την εργατική του δύναμη), από τον μισοπρολετάριο ως τον μικροαγρότη (και τον μικροβιοτέχνη, τον χειροτέχνη, τον μικρονοικύρη γενικά), από τον μικρό ως τον μεσαίο αγρότη, κτλ. αν μέσα στο ίδιο το προλεταριάτο δεν υπήρχαν διαιρέσεις σε περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένα στρώματα, διαιρέσεις τοπικές, επαγγελματικές, κάποτε θρησκευτικές, κτλ. Και από όλα αυτά απορρέει εντελώς νομοτελειακά η ανάγκη, η απόλυτη ανάγκη για την πρωτοπορία του προλεταριάτου, για το συνειδητό του κομμάτι, για το κομμουνιστικό του κόμμα, να καταφεύγει σε ελιγμούς, σε συμφωνίες, σε συμβιβασμούς με τις διάφορες ομάδες των προλετάριων, με τα διάφορα κόμματα των εργατών και των μικρονοικοκυραίων. Ολο το πρόβλημα είναι να εφαρμόζεις αυτή την τακτική έτσι που να ανεβάζεις και όχι να χαμηλώνεις το γενικό επίπεδο της προλεταριακής συνειδητότητας, της επαναστατικότητας και της ικανότητας για τον αγώνα και τη νίκη» 

 
————————
 
Β. Ι. Λένιν: «Απαντα», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», τ. 41, σελ. 58-59.

Weapons of Class Destruction (WCD)

WCD - (όπλα για την καταστροφή των τάξεων) παραδοσιακοί και κανούργοι τρόποι αποδόμησης του κόσμου του κεφαλαίου και των μορφών εκμεταλλευσης και εξουσίας που δημιουργά και αναπαράγει

Be first to comment