ΚΚΚ – ΑΚΕΛ: οργάνωση και ταξικός χαρακτήρας των κομμάτων – ΜΕΡΟΣ ΙV

Το κόμμα και ο ταξικός χαρακτήρας της κοινωνίας (ΑΚΕΛ)

Η σχέση του κόμματος με τον ταξικό χαρακτήρα της κοινωνίας χαρακτηρίζεται μέσα από το προγραμματικό συνέδριο ακριβώς με τα εξής χαρακτηριστικά:

1) της αποκαλυπτικότητας του ταξικού χαρακτήρα: “Το ΑΚΕΛ και τα μέλη του έχουν την κύρια ευθύνη, αλλά και την αποστολή να αποκαλύπτουν τον ταξικό χαρακτήρα της κοινωνίας μας”.

2) της οφειλής και της φώτισης της ταξικής πάλης: “Οφείλουν να φωτίζουν το δρόμο της ταξικής πάλης…”

Το πολιτικό ενδιαφέρον της αδυναμίας των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών της αποκαλυπτικότητας, της οφειλής και της φώτισης έγκειται στο εννοιολογικό περιεχόμενο των όρων που χρησιμοποιούνται σε σχέση πάντα με την παρούσα χρηστικότητά τους αλλά και το βάρος της ιστορικής τους πορείας. Οι συγκεκριμένοι όροι αποπροσανατολίζουν αρχικά την διαδικασία κατάδειξης και υπεράσπισης του ταξικού χαρακτήρα της κοινωνίας και από την άλλη εμποτίζουν μια παθητικότητα αυτοκινούμενων δυνάμεων. Οι όροι δεν συντείνουν σε καμιά καλλιέργεια επαναστατικής κατάστασης και δεν συμβάλλουν αποφασιστικά στην προετοιμασία του υποκειμενικού παράγοντα. Οι προετοιμασία του υποκειμενικού παράγοντα από ένα σιδερένιο επαναστατικό εργατικό – λαϊκό μέτωπο δεν γίνεται μόνο με την απλή αποκαλυπτικότητα και την φώτιση του ταξικού χαρακτήρα της κοινωνίας, αλλά ακόμα και έτσι, παρουσιάζεται στην πράξη μια τεράστια έλλειψη του κόμματος στο να εκπληρώσει αυτό τον ρόλο της διαφώτισης, ιδιαίτερα στον δημόσιο λόγο αλλά και σε άλλες σφαίρες. Αυτό που επίσης απουσιάζει από την πολιτική του κόμματος όσον αφορά την διαπαιδαγώγηση για τον ταξικό χαρακτήρα της κοινωνίας είναι τα καθήκοντα του κόμματος έτσι όπως θα έπραττε ένα κομμουνιστικό κόμμα. Συνήθως, καθήκοντα ενός κομμουνιστικού κόμματος σ’ αυτήν την περίπτωση παρουσιάζονται στο προγραμματικό συνέδριο όχι μόνο ως ένας διαπιστωτικός τύπος ανάλυσης αλλά τίθενται μέσα σε ένα πολιτικό πλαίσιο αιτημάτων αρκετά ριζοσπαστικών για την δεδομένη εποχή (δηλαδή αιτημάτων που το σύστημα αδυνατεί να παρέχει αλλά τουναντίων στηρίζεται από την μην υιοθέτηση τους) που συνδυάζονται με ταξικούς αγώνες και έμπρακτες προσπάθειες του κόμματος για την διαπαιδαγώγηση του λαού προς μια τέτοια κατεύθυνση, με όλα τα διαθέσιμα μέσα.

Στη συνέχεια παρατίθεται επιγραμματικά η σχέση του κόμματος με τις λαϊκές κινητοποιήσεις, ως εξής:

1) με την αξιοποίηση των λαϊκών κινητοποιήσεων: “Οι λαϊκές κινητοποιήσεις εκεί που γίνονται οργανωμένα και στην κατάλληλη στιγμή, συνιστούν ισχυρό και αποτελεσματικό όπλο που πρέπει να το αξιοποιούμε είτε βρισκόμαστε στην εξουσία είτε στην αντιπολίτευση.”

2) με την συνέπεια: “οι λαϊκές κινητοποιήσεις τονίζουν τη συνέπεια που μας διακρίνει και την αγωνιστικότητά μας”.

3) με την ανάδειξη, την αφύπνιση, την ωρίμανση και τη ευαισθητοποίηση: “Οι αγωνιστικές κινητοποιήσεις και οι διεκδικήσεις αναδεικνύουν τον ταξικό χαρακτήρα της κοινωνίας, αλλά και των προβλημάτων. Ξυπνούν, ωριμάζουν και ευαισθητοποιούν συνειδήσεις, φέρνουν στο προσκήνιο τη θέση ότι τίποτα δεν χαρίζεται, αλλά όλα κατακτώνται με αγώνες ακόμα και θυσίες αν χρειαστεί.”

Έχει πολιτικά τακτικό ενδιαφέρον η θέση του προγραμματικού συνεδρίου σχετικά με το πως προσδιορίζεται η σχέση του κόμματος με τις λαϊκές κινητοποιήσεις. Στην παρούσα περίπτωση των τριών θέσεων δεν διακρίνεται καμιά διαλεκτική σχέση του κόμματος και των λαϊκών κινητοποιήσεων και ούτε των λαϊκών κινητοποιήσεων με το κόμμα. Το διαμεσολαβητικό κενό μεταξύ των δύο πόλων και η μη παραγωγική διαλεκτική σχέση των δυο βασικότερων εργατικών κοινωνικών και πολιτικών πυρήνων προκύπτει από πολιτικά στρατηγικά και τακτικά σφάλματα και μια ιστορική πορεία αδυναμιών ως προς την κομμουνιστική και ταξική αγωνιστική θέληση του κόμματος. Το ίδιο το ΑΚΕΛ στο παρόν προγραμματικό συνέδριο συμπεραίνει αυτοκριτικά το εξής: “αυτή η πτυχή της κομματικής ιδιότητας έχει ατονήσει σε μεγάλο βαθμό με αποτέλεσμα να απουσιάζουμε ή να έχουμε λειψή παρουσία και παρέμβαση σε μεγάλα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα και οργανωμένα σύνολα”.

Στις επόμενες παραγράφους του σημείου 8 επιδιώκεται να καλυφθεί, αυτοϋπερασπιζόμενο τώρα, το διαλεκτικό κενό των λαϊκών κινητοποιήσεων, με την παραδοχή καποιων δράσεων του κόμματος προσπαθώντας να επικυρώσει την επιτυχία της πολυπόθητης ενεργούς διαλεκτικής σχέσης. Η χρήση των παρακάτω ρημάτων καταδεικνύουν την παραδοχή της δράσης του κόμματος και την προσπάθεια να καλυφθεί η απουσία των κομμουνιστικών καθηκόντων του κόμματος στην κοινωνία. Για παράδειγμα με την χρήση των ρημάτων: “στηρίζουμε”, “ενισχύουμε”, “εμπνέουν”, “καθοδηγούν”, “συμμετέχει ενεργά”, γίνεται κατορθωτή θεωρητικά η ενδυνάμωση της παρουσίας του κόμματος “σε μεγάλα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα και οργανωμένα σύνολα”, που δεν καλύπτουν όμως το γεγονός της αυτοαποκαλούμενης απουσίας παρέμβασης.

Ένα δεύτερο προβληματικό στοιχείο του σημείου 8 συνίσταται στην πολιτική αντίληψη της χρήσης του όρου “λύσης προβλημάτων”. Η θέση τίθεται ως εξής: “Η λύση των προβλημάτων δεν μπορεί να είναι προσωπική υπόθεση, αλλά συλλογική (…)”. Σε αυτήν την περίπτωση είτε είναι προσωπική είτε είναι συλλογική η λύση των προβλημάτων είναι ένα και το αυτό, αφού στοχεύει απλά στη διαχειριστική πολιτική μέθοδο του καπιταλισμού, του να λύνει δηλαδή κάποια προβλήματα – για την “επίλυση δηλαδή μικρών και μεγάλων προβλημάτων”. Η τακτική της πολιτικής “λύσεων προβλημάτων” και όχι διεκδικήσεων για αυτά τα προβλήματα, μπορεί να ακούγεται πρακτικό, αλλά είναι η τακτική της αποδοχής ενός συστήματος που θα μπορούσε να λειτουργήσει απλώς με μια μεταρρυθμιστική τύπου πολιτική, και καταλήγει πάντα να μην είναι ούτε πρακτικό μιας και κανένας ποτέ δεν βρέθηκε που να ”έλυσε” τα προβλήματα για τα οποία μιλάμε, διότι είναι αντιφάσεις του συστήματος και όχι προβλήματα διαχείρισης. Το κόμμα σ’ αυτή την περίπτωση επιτυγχάνει να αφοπλίζεται κατά μεγάλο βαθμό από τα ταξικά του ένστικτα και ν’ απορρίπτει την κατεύθυνση και την προετοιμασία του υποκειμενικού παράγοντα για την προοπτική μιας σοσιαλιστικής επανάστασης, αν και οι αντικειμενικές προϋποθέσεις στην ιστορική περίοδο είναι υπαρκτές. Η σοσιαλδημοκρατική και φιλελεύθερη ρητορική της “λύσης των προβλημάτων” που εμμένει μόνο στο τώρα σε προβλήματα που πρακτικά δεν βρίσκουν ποτέ την λύση τους, είναι και η αποφυγή και η διαγραφή ακόμα του ζητήματος για ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος. Ο ταξικός αγώνας χάνεται πίσω από την “λύση των προβλημάτων” και αποδεσμέυεται σιγά σιγά ως πολιτικό ζήτημα, παραμένοντας έτσι ένα θεωρητικό φαντασιακό το οποίο εκφράζεται πολιτικά με την σοσιαλδημοκρατία.

Η οργάνωση του Κόμματος (ΚΚΚ)

Το ΚΚΚ είχε επίγνωση της ιστορικής αναγκαιότητας ενός Κομμουνιστικού Κόμματος με μια “σιδερένια οργάνωση ενός αληθινού κομμουνιστικού κόμματος”, χωρίς να παρεκτρέπεται και να παραχωρείται στο κεφάλαιο. Αποφασίζει να τοποθετηθεί στο πρόγραμμα η πολιτική αναλυτική ιστορική θέση ότι: “χωρίς το Κ.Κ. της Ρωσσίας δεν θα είτανε κατορθωτά στους εργάτες να καταλάβουν και προ πάντων να διατηρήσουν την εξουσία. Εργατικές επαναστάσεις έγιναν μ’ επιτυχία στην Ουγγαρία και Βαυαρία μετά την ανακωχή του 1918 και ξέρουμε που κατέληξαν. Επίσης ξαίρουμε τα αποτελέσματα της κίνησης των Ιταλών εργατών κατά το 1920. Όλες αυτές οι επαναστάσεις και τα κινήματα κατέληξαν σε αποτυχία μόνο και μόνο γιατί έλειπε η σιδερένια οργάνωση ενός αληθινού κομμουνιστικού κόμματος. Γι’ αυτό μια από τις κυριότερες θεωρίες του Λενινισμού, που τον ξεχωρίζει ολότελα από τη σοσιαλδημοκρατία είναι η αντίληψη του περί οργάνωσης του κόμματος.”

Το ΚΚΚ αναγνωρίζει τους πολιτικούς και κοινωνικούς κινδύνους όχι μόνο με το ν’ ασπάζεται κάποιος την κομμουνιστική ιδεολογία αλλά ακόμα περισσότερο να είναι μέλος και μπροστάρης στους αγώνες. Η αποφασιστικότητα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κύπρου ήταν ξεκάθαρη όσον αφορούσε τον αντικειμενικό σκοπό και την οριστική απελευθέρωση του προλεταριάτου με τους ταξικούς αγώνες “από την αστικήν εκμετάλλευση, (που) θα πραγματοποιηθεί μόνο με την επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου”. Η επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου ήταν πολιτική θέση για το ΚΚΚ και μόνο με μια σιδερένια σταθερότητα και συνέπεια των κομμουνιστικών θέσεων και αγώνων θα μπορούσε να προκύψει. Το ΚΚΚ είχε επίγνωση της ιστορικής αναγκαιότητας “ότι ο καλύτερος γνώμονας του συνδυασμού νόμιμης και παράνομης δράσης είναι να εργαζόμαστε και ν’ αγωνιζόμαστε για τη νόμιμη δράση χωρίς να παραμελούμε να εργαζόμαστε παράνομα στα σημεία που δε μπορούμε να εμφανισθούμε νόμιμα”. Η παρανομία δηλαδή των αγώνων του ΚΚΚ δεν προσδιοριζόταν βεβαίως με βάση την κενή νοήματος αναρχικού περιεχομένου πολιτική πρόταση, αλλά αντιθέτως ενός περιεχομένου με σκοπό την πάλη για διεκδικήσεις μαζί με την πορεία προς την ανατροπή και την ιστορική ανάγκη της εγκαθίδρυσης από τον λαό της δικτατορίας του προλεταριάτου.

Τέλος, το ΚΚΚ οργανώνεται σε μια ιστορική στιγμή όπου “κανένας δεν ενδιαφέρεται για τα αιτήματα των χωρικών και εργατών από τους διαφόρους πολιτικάντηδες, γιατί είναι συνειδητά ή ασυνείδητα όργανα των κεφαλαιούχων, των εμπόρων και των τοκογλύφων”. Η διαπίστωση του κόμματος όσον αφορά την πολιτική κατάσταση της εποχής αλλά και η ξεκάθαρη μαρξιστική/λενινιστική του ανάλυση και πολιτική πρακτική είναι το ιστορικό καθήκον που αρμόζει σε ένα κομμουνιστικό κόμμα.

 Η στρατηγική του ΚΚΚ

Η στρατηγική θέση του ΚΚΚ “οφείλει να εργασθεί για την οργάνωση των εργατών Κύπρου με βάση την πάλη των τάξεων, γιατί χωρίς δυνατή οργάνωση είναι αδύνατος ο αγώνας για τις καθημερινές απαιτήσεις. Επίσης ν’ αγωνισθεί για την ενοποίηση των εργατικών οργανώσεων, πολεμώντας τα ρεφορμιστικά και εθνικιστικά στοιχεία, που προσπαθούν να διασπάσουν την εργατική τάξη”. Η συγκεκριμένη θέση δεν θα μπορούσε να ήταν πιο ξεκάθαρη ως προς το μαρξιστικό/λενινιστικό και επαναστατικό της περιεχόμενο επιτυγχάνοντας έτσι την ανάδειξη της διαλεκτικής σχέσης μεταξύ ενός ΚΚ με τα εργατικά κέντρα και τις λαϊκές μάζες. Το ΚΚΚ αναγνωρίζει την διαλεκτική σχέση που πρέπει να έχει ένα Κομμουνιστικό Κόμμα με το λαό και το αντίθετο συντάσσοντάς το στο συνέδριο του 1926 με μαρξιστικούς όρους ως εξής: “το Κ.Κ.Κ. πρέπει να διατηρεί άμεση οργανική σχέση με τις εργατικές οργανώσεις, χωρίς βέβαια να πάψει να τις κατευθύνει και να καθοδηγεί δια των μελών του, εφ’ όσον εκλέγονται υπό των εργατών στις διοικήσεις των οργανώσεων τους. Επίσης οφείλει να προσπαθήσει για να στερεώσει την επιρροήν του μέσα στις εργατικές οργανώσεις και να αναπτύξει τη δράση του ανάμεσα στα μέλη τους με την ίδρυση φραξιών του Κ.Κ.Κ. μέσα σ’ όλα τα σωματεία, εργατικά κέντρα ή τις διοικήσεις τους”. Το ΚΚΚ έχει επίγνωση της φύσης της αστικής και κεφαλαιοκρατικής πολιτικής η οποία έχει ως σκοπό την διάσπαση της εργατικής τάξης. Η οργάνωση και η υπεράσπιση της εργατικής τάξης “πολεμώντας τα ρεφορμιστικά και εθνικιστικά στοιχεία” είναι το καθήκον ενός Κομμουνιστικού Κόμματος, αυτό ήταν και το καθήκον του ΚΚΚ.

Τα καθήκοντα του ΚΚΚ

Το ΚΚΚ βάσει του πρώτου του συνεδρίου έθεσε με ξεκάθαρο περιεχόμενο τα καθήκοντά του ως κομμουνιστικό κόμμα. Είναι διακριτή χωρίς πολιτικές περιστροφές και αγκυλώσεις ότι το ουσιαστικότερο και σημαντικότερο καθήκον του ΚΚΚ ήταν η “εγκαθίδρυση της εργατο-αγροτικής δημοκρατίας στην Κύπρο” με τον αγώνα “για την απελευθέρωση του προλεταριάτου από την αστικήν εκμετάλλευση, που θα πραγματοποιηθεί μόνο με την επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου”, ακόμα και όταν το κόμμα είχε την θέση ενός αντι-ιμπεριαλιστικού μετώπου.

Επιγραμματικά τα καθήκοντα ήταν τα εξής:

1) “Το Κ.Κ.Κ. δεν θα χάσει ποτέ όμως την ανεξαρτησία του μέσα στο ενιαίο αντί-ιμπεριαλιστικό μέτωπο, αλλά θα εξακολουθήσει να κριτικάρει κάθε αδράνειαν ή πολιτικήν προδοσίαν των άλλων ομάδων ή προσώπων, που θα το αποτελέσουν.”

2) “Το Κ.Κ.Κ. ουδέποτε θα παραλείπει να υπενθυμίσει ότι η απελευθέρωση της Κύπρου είναι συνδεδεμένη με τον αγώνα του παγκοσμίου προλεταριάτου και ειδικά του προλεταριάτου της Αγγλίας, του οποίου η νίκη κατά του Αγγλικού ιμπεριαλισμού θα σημάνει το τέλος της αποικιακής εξάπλωσης της Αγγλίας, συνεπώς δε και την απελευθέρωση της Κύπρου.”

3) “η οικονομική και πολιτική απελευθέρωση δεν θα πραγματοποιηθεί ούτε από την «ένωση» της Κύπρου με την Ελλάδα ούτε με την αυτοδιοίκηση της νήσου, αλλά μόνο με την εγκαθίδρυση της εργατο-αγροτικής δημοκρατίας στην Κύπρο και την είσοδο της στην Ομοσπονδία των Εργατο αγροτικών Δημοκρατιών της Βαλκανικής.” – Είναι διακριτή η θέση του ΚΚΚ με βάση το πρώτο προγραμματικό συνέδριο σχετικά με το “ενωτικό” κίνημα: “Οι διάφοροι πολιτικοί μας όμως που βρίσκονται; Μερικοί εξακολουθούν τον παλιό χαβά της «Ενώσεως» χωρίς να δίδουν καμιά σημασία στην οικονομική κρίση που περνά ο Αγροτικός και εργατικός κόσμος”.

4) “είναι ο αγώνας για την απελευθέρωση του προλεταριάτου από την αστικήν εκμετάλλευση, που θα πραγματοποιηθεί μόνο με την επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου.”

5) “Το Κ.Κ.Κ. έχει πρώτιστον καθήκον να συνειδητοποιήσει την τάξη αυτή και να την προπαρασκευάσει για την τελική της απελευθέρωση, επιτυχάνοντας την καθοδήγηση της. Κι αυτό μπορεί να το επιτύχει μόνο με αγώνα για τις καθημερινές απαιτήσεις των εργατών.”

Οι βασικές αρχές του Μαρξισμού και Λενινισμού (ΚΚΚ)

Το ΚΚΚ συνειδητοποιεί την μαρξιστική επαναστατική πολιτική εκπαίδευση των μελών του όσο και των αγροτών και εργατών. Σκοπεύει δηλαδή να κατορθώσει “να οργανώσει την εργατική τάξη της Κύπρου και να τη συνειδητοποιήσει, προπαρασκευάζοντας την μ’ αυτό τον τρόπο για τους σκληρότερους αγώνες της αύριον, που θα έχουν ως αντικειμενικό σκοπό την οριστική απελευθέρωση του προλεταριάτου”. Η ανάγκη της διάδοσης του εντύπου «Ν. Άνθρωπος» “σ’ όλα τα χωριά και να εκλαϊκεύσει τόσο το αγροτικό του πρόγραμμα όσο και το γενικό με λαϊκές και απλές μπροσούρες, αν είνε δυνατόν και στην Κυπριακή διάλεκτο”. Επίσης, είναι ξεκάθαρο, ειδικά σε θέμα τακτικής, ότι “για να μπορέσουν ν’ αντεπεξέλθουν στα καθήκοντα τους αυτά είναι ανάγκη να ληφθεί πρόνοια για την πολιτική μόρφωση των μελών του κόμματος. Το πρόγραμμα του κόμματος και οι βασικές αρχές του Μαρξισμού και Λενινισμού πρέπει να γίνουν κτήμα του κάθε μέλους.”

Συμπεράσματα

Τέλος, βρισκόμαστε λίγους μήνες πριν το Προγραμματικό Συνέδριο του ΑΚΕΛ που θα γίνει τον Ιούνιο του 2015. Το επικείμενο συνέδριο φαίνεται να είναι και το πλέον καθοριστικό για την ουσιαστική πολιτική φύση του κόμματος μια που η σοσιαλδημοκρατική του πτέρυγα όχι μόνο υπερτερεί αριθμητικά αλλά και χαράζει την ιστορική πορεία ενός κόμματος που έδωσε αγώνες για ελευθερίες. Στο ΑΚΕΛ σήμερα κυριαρχεί ένας σοσιαλδημοκρατικός χαρακτήρας, χωρίς όμως να μπορούμε να το ονομάσουμε καθαρά σοσιαλδημοκρατικό κόμμα απομακρυσμένο όμως από τις μαρξιστικές και λενινιστικές αρχές και αρκετά μακριά από κομμουνιστικές θέσεις όπως θ’ άρμοζε σε ένα κομμουνιστικό κόμμα.

Be first to comment