Πρωτοτυπιες της Ευρωπαικης Ενωσης ή ”Τι διαβαζουν οι αστοι”

   Τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαική Ένωση επεξεργαζόταν την οδηγία για τον χρόνο εργασίας (working time directive), γνωστή και ως ”έκθεση Σέρκας” και μετά από χρόνια ψηφισμάτων και τροποποιήσεων, η τελευταία επικύρωση της οδηγίας έγινε στις αρχές του 2013. Η εν λόγω οδηγία αποτελεί θεσμικό επισφράγισμα αυτού που έτσι κι αλλίως εφαρμοζόταν τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη σε πολλούς κλάδους του ιδιωτικού τομέα και όχι μόνο. Η λεγόμενη επισφαλής εργασία με προσωρινά και ατομικά συμβόλαια, ακανόνιστα ωράρια, μηδενικά εργασιακά δικαιώματα και άλλα πολλά επιτεύγματα του πολιτισμού είναι κάτι συνηθισμένο και αυτονόητο πλέον, ειδικά για νέους εργαζόμενους.

   Η οδηγία παρουσιάζεται σαν θετική και ευεργετική για τους εργαζόμενους αφού θέτει σαν όριο τις 48 ώρες εργασίας την βδομάδα. Ορίζει επίσης σαν υποχρεωτικές τις 11 συνεχόμενες ώρες ανάπαυσης. Αυτό όμως σημάινει ότι ο εργοδότης μπορεί να σπάει τα ωράρια και τις βάρδιες όπως γουστάρει π.χ. μπορεί να φέρει τον εργαζομενο για κάποιες ώρες την πρωινή βάρδια και ξανά την απογευματινή ή νυχτερινή την ίδια μέρα μέσα στις 13 ώρες της εργάσιμης μέρας που απομένουν αν αφαιρεθούν οι 11. Αν ο εργαζόμενος δουλεύει π.χ. 10 ώρες σε μια μέρα, αυτές ο εργοδότης μπορεί να τις μοιράσει όπως θέλει μέσα σε 13 ώρες.

  Ας δούμε μια πρόσφατη περιγραφή αυτής της κατάστασης για να καταλάβουμε καλύτερα τι σημαίνει αυτό το καθεστώς της οδηγίας και πως εφαρμόζεται:

   ”Το λεγόμενο relay system ήταν τέκνο μιας καπιταλιστικής φαντασίας, τέτοιας που ούτε ο Φουριέ στα κωμικά του σχέδια δεν ξεπέρασε ποτέ, με τη διαφορά ότι η ευχαρίστηση της εργασίας είχε μετατραπεί στην ευχαρίστηση του κεφαλαίου. Κοιτάξτε, για παράδειγμα, τις μηχανουργίες εκείνων των αφεντικών που ο ”ευηπόληπτος” τύπος επαινούσε σαν υπόδειγμα ”του τι ένας λογικός βαθμός φροντίδας και μεθόδου μπορεί να καταφέρει”.

    Το εργατικό προσωπικό μοιραζόταν συχνά σε 12 με 15 κατηγορίες, που άλλαζαν συνεχώς. Κατά την διάρκεια των 15 ωρών της εργοστασιακής μέρας, το κεφάλαιο έσερνε μέσα στην δουλεία τον εργάτη πότε για 30 λεπτά, πότε για μια ώρα, κα μετά τον έσπρωχνε πάλι έξω για να το σύρει πάλι μες το εργοστάσιο και να τον βγάλει έξω ξανά, τραβιολογώντας τον από δω και από κει, σε ακανόνιστες λωρίδες χρόνου, χωρίς ποτέ να χάσει τον έλεγχο πάνω του μέχρι οι 10 ώρες δουλείας του να είχαν συμπληρωθεί. Σαν σε μια θεατρική σκηνή, τα ίδια άτομα έπρεπε να εμφανιστούν διαδοχικά στις διάφορες σκηνές των διάφορων πράξεων. Όπως όμως ένα ηθοποιός ανήκει στην παράσταση καθ’ όλη την διάρκεια του έργου, έτσι και οι εργάτες κατά την διάρκεια των 15 ωρών ανήκαν στο εργοστάσιο, χωρίς να λαμβάνεται υπόψην ο χρόνος του πήγαινε-έλα. Έτσι οι ώρες ανάπαυσης μετατράπηκαν σε ώρες αναγκαστικής τεμπελίας, που ωθούσε τους νέους στο καπηλειό και τα κορίτσια στο μπουρδέλο.

    Σε κάθε νέο κόλπο που ο καπιταλιστής, από μέρα σε μέρα, σκαρφιζόταν για να κρατάει τις μηχανές του σε λειτουργία 12 ή 15 ώρες χωρίς να αυξάνει τον αριθμό των εργατικών χεριών, ο εργάτης έπρεπε να καταπίνει τα γεύματα του πότε σε αυτό το κενό χρόνου και πότε στο άλλο.

   Τον καιρό του αιτήματος του 10ώρου, οι αφέντες κλαίγονταν ότι ο εργαζόμενος όχλος ζητούσε μισθούς 12 ωρών για δουλειά 10 ωρών. Τώρα αντιστρέφαν το νόμισμα. Πλήρωναν μισθούς 10 ωρών για 12 ή 15 ώρες κυριαρχίας πάνω στην εργατική δύναμη.”

 Καρλ Μαρξ, Το Κεφάλαιο, (κεφ.8 ”Η εργάσιμη μέρα”). 1867 (η περιγραφή αφορά σύστημα που εφαρμόστηκε το 1848)

    Ε λοιπον οι αστοί διαβάζουν το Κεφάλαιο και παίρνουν ιδέες. Ή αυτό ή η λειτουργία του καπιταλισμού στην βάση της δεν έχει αλλάξει και είναι ουσιαστικά η ίδια με τον 19ο αιώνα. Τώρα καταλαβαίνουμε γιατί η ιστορία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα: Την δεύτερη φορά έχει γκατζετάκια και φανταχτερά χρώματα. Πάντως καλοπροαίρετη και ευεργετική αυτή η πρωτοβουλία της Ε.Ε. της προόδου και του πολιτισμού, του οράματος για το μέλλον αλλά δυστυχώς δεν μπορεί να καταγραφεί σαν πρωτοτυπία. Την έχει προλάβει ο 19ος αιώνας. Μικρό το κακό. Η Ε.Ε. με τον ένα ή τον άλλο τρόπο βαδίζει προς το μέλλον: φτάνει πια η υποδούλωση του εργοδότη και της εργασίας στις ανθρώπινες ανάγκες των εργαζομένων και στον χρόνο τους για ζωή! Ζήτω η ευελιξία! Στα τσακίδια η απελευθέρωση των εργαζομένων! Ζήτω η απελευθέρωση της εργασίας! Εμπρός στον 19ο αιώνα!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Profuso

Ω, πύλες του παραδείσου!

3 Comments

Leave a Reply