Culture war – σημειώσεις για την επόμενη μέρα των εκλογών.

Σε μια χρονική περίοδο στην οποία τα πραγματικά προβλήματα στοιβάζονταν ολοένα και περισσότερο, όταν η ασυδοσία και αλαζονεία της αστικής τάξης συντρίβει καθημερινά ακόμη και την ιδέα για καλύτερους όρους εργασίας, ο εκλογικός αγώνας της θεσμικής αριστεράς του τόπου στις προεδρικές δόθηκε με την διάσταση “πολέμου της κουλτούρας”. Με αυτή την έννοια οι εκλογές στην Κύπρο έμοιαζαν περισσότερο με τις εκλογές της Αγγλίας πριν από δύο χρόνια, όταν ο Ντέιβιντ Κάμερον παρότι ίσως ο πιο μισητός πρωθυπουργός από τον καιρό της Θάτσερ, πήρε εύκολα την επανεκλογή του, μέχρι το δημοψήφισμα του Brexit (στο οποίο έφυγε με υπαιτιότητα του διχασμού στο ίδιο του το κόμμα).

Το ΑΚΕΛ στήριξε την ανεξάρτητη υποψηφιότητα του Σταύρου Μαλά στον οποίο έδωσε υπερβολική βαρύτητα στο “κύρος του αντρός”, την εντιμότητα του σαν άνθρωπος, την ειλικρίνεια του κ.α.  Όσο το ΑΚΕΛ έπαιζε μόνο σε δίπολο “αριστερά – δεξιά” και χωρίς ταξικό δίπολο, όπως αναμενόταν για να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους του, ο Σταύρος Μαλάς ανέλαβε να παίξει το δίπολο “πρόοδος – συντήρηση” ή “επιστημοσύνη – διαφθορά”. Μέσα στα αιτήματα που προώθησε η υποψηφιότητα ήταν έννοιες όπως η αξιοκρατία, έννοιες φιλελεύθερες που η εγχώρια Αριστερά αλλά και ανα το παγκόσμιο έχει κριτικάρει στο παρελθόν ως ιδεολογική συγκάλυψη της εκμετάλλευσης του καπιταλισμού μέσω της εξατομίκευσης. Ως εκ τούτου, παρά τη ρητορική περί δίκαιης ανάπτυξης, η πλειοψηφεία του λαού δεν υιοθέτησε αυτό το μήνυμα. Εν μέρη διότι όπως έχουμε ξαναπεί η κυπριακή κοινωνία δεν είναι απλά συντηρητική, αλλά έχει μπει σε διαδικασία περαιτέρω συντηρητικοποίησης εδώ και κάποια χρόνια, δεδομένου ότι οι κρίσεις συνήθως συντηρικοποιούν όταν λείπει η ανάλογη ώθηση προς την αντίθετη κατεύθυνση από έναν ταξικό πόλο.

Αντί να απευθυνθεί στην εργατική τάξη, το ΑΚΕΛ αποφάσισε να απευθυνθεί στα μεσαία στρώματα κυρίως, θεωρώντας προφανώς τα κομμάτια της εργατικής τάξης που ψηφίζουν παραδοσιακά το κόμμα για την ιστορία του, σαν καπαρωμένους. Με προτροπή αυτών των μικρο/μεσο-αστικών στρωμάτων, αποφάσισε να ξεφύγει από τα “βαρίδια” του παρελθόντος, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά σαν όχημα το κυπριακό και έναν περίπου φιλελεύθερο κοσμοπολιτισμό που εμφανίζεται σαν “αντιεθνικισμός”, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για να στραφεί η πλάτη σε όσους ανησυχούσαν περισσότερο για τα καθημερινά τους προβλήματα παρά για τις συνομιλίες ή για την εγκατάλειψη της θεωρίας του ιμπεριαλισμού και την πιο φιλική στάση του κόμματος με αυτούς που μέχρι πρότινος ονόμαζαν ιμπεριαλιστές και σφαγείς των λαών (βλέπε Ε.Ε). Ήταν ξεκάθαρο λοιπόν, πως αν μέχρι σήμερα η ηγεσία του κόμματος πρότασσε ένα αφήγημα κοντινότερο με αυτά της ιστορικής Αριστεράς (εργατικά στρώματα, λαικές διεκδικήσεις, αριστερά αθλητικά σωματεία, πραξικόπημα – εισβολή), η υποψηφιότητα Μαλά αν και χρησιμοποίησε εν μέρη κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά, ουσιαστικά πρόταξε ένα ανιστορικό αφήγημα περί ανάπτυξης και λύσης για όλους, πολύ κοντινότερο στο Σημιτικό ΠΑΣΟΚ στην Ελλάδα και το Εργατικό Κόμμα κάτω από την ηγεσία του Μπλαίρ στην Αγγλία της δεκαετίας του 90′ ( βλέπετε πόσο εκτός ιστορικού χρόνου είναι ακόμη και σαν αφήγημα αυτού του είδους η ρητορεία).

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση Αναστασιάδη περιφρονεί ακόμη και τα πιο βασικά δημοκρατικά χαρακτηριστικά ενός αστικού κράτους: περιφρονεί τα δικαιώματα κάθε επαγγελματικής ομάδας και δείχνει αλαζονεία συνολικά στην εργατική τάξη και τον λαό, έχει δείξει υπερβολική ανοχή στη εμπλοκή της εκκλησίας με την πολιτική, συνεχίζει προκλητικά να δοξάζει τους πραξικοπηματίες, δεν έχει καν το σθένος να εντάξει άλλες ομάδες πληθυσμού μέσα στις δομές εξουσίας, όπως οι γυναίκες, που φαίνεται να τους δίνει απλώς περιθωριακές θέσεις όπου θα μπορούν επικοινωνιακά να στηρίξουν το έργο “των ανδρών της κυβέρνησης”. Έχει επίσης επιδείξει περιφρόνηση στον ακαδημαικό κόσμο που αγωνίζεται και δεν στηρίζει αυτή την κυβέρνηση, την προοδευτική πολιτιστική ελίτ της χώρας. Είναι επίσης μια κυβέρνηση που δεν έχει κανένα πρόβλημα να μεταλλαχθεί από ευρωπαία και φιλελεύθερη σε καφενειακού επιπέδου σκληρά εθνικιστική όταν χρειάζεται τις ψήφους. Έχει εξαγοράσει ότι θεσμό μπορεί για να καλύψει σκάνδαλα και τα περισσότερα ΜΜΕ. Κατάφερε επίσης να προβάλει την εικόνα του Αναστασιάδη σαν αυτού που σταθεροποίησε την οικονομία, όπως και του “ηγέτη” στο κυπριακό που δεν είναι ούτε απορριπτικός, ούτε ενδοτικός.

Φάνηκε ξεκάθαρα πως το κοινό στο οποίο στόχευε η ηγεσία του ΑΚΕΛ, τα φιλελεύθερα μεσο και μικροαστικά στρώματα που θέλουν την λύση και απογοητευτήκαν με τον Αναστασιάδη για τον οποίο είχαν ελπίδες, όχι μόνο δεν είναι τόσοι πολλοί αριθμητικά, αλλά οι περισσότεροι αυτού του γκρουπ είναι ιδεολογικά ταυτισμένοι με τον χώρο της δεξιάς. Ένα πολύ μικρό ποσοστό εξ’ αυτών φαίνεται να στήριξαν Μαλά, ένα ποσοστό αποφάσισε απλά να μην πάει στην κάλπη ή να ρίξει λευκό (ναι, υπήρξαν φιλελεύθεροι που ήθελαν να καθαρίσουν τα χέρια τους με λευκό) και ένα μεγαλό μέρος αποφάσισε να παραγνωρίσει τα ατοπήματα της παράταξης τους και να ψηφίσουν τον Αναστασιάδη. Άλλωστε το ΑΚΕΛ προώθησε παρόμοιο αφήγημα σε παραπονεμένους ΑΚΕΛικούς και ανένταχτους αριστερούς από την αντίθετη πλευρά. Εκτός αυτού η συμπόρευση με τα φιλελεύθερα αυτά στρώματα και απόρριψη του παραδοσιακού αφηγήματος της εργατικής τάξης, έστω στα λόγια, έχει αποξενώσει αρκετά κόσμο εντός και εκτός του ΑΚΕΛ που σε συνδιασμό με τα προβλήματα που απασχολούν τον καθένα (Ομόνοια, οικονομία κυρίως) δεν ψήφισε ή έρικε λευκό/άκυρο. Οι φιλελεύθεροι θα παραμείνουν μια υπολογίσημη δύναμη δημοσίου λόγου, αλλά στη σκιά του ΔΗΣΥ, μέχρι να είναι σίγουροι ότι ένα καθαρό φιλελεύθερο κόμμα θα μπορεί να σταθεί όχι απλώς εκλογικά αλλά και συν+κυβερνητικά.

Τα culture war λοιπόν δεν τους βγήκε.  Αν υπήρχε καλύτερη βλέψη στο μακροχρόνιο, θα ήταν πιο φανερό και το γιατί μια τέτοια τακτική ήταν χαμένη από χέρι εξ’ αρχής, διότι πολύ απλά κάποιος δεν γίνεται προοδευτικός μέσω μιας ομιλίας ή παρουσίας στο facebook αλλά μέσω μιας διαδικασίας ταξικού αγώνα και ιδεολογικής-πολιτισμικής διαπαιδαγώγησης την οποία ομολογουμένως το ΑΚΕΛ έχει παραμελήσει ακόμα και στα ίδια του τα μέλη. Δεν έιναι λίγοι για παράδειγμα που αδυνατούν να δουν τις θέσεις του κόμματος για ζητήματα ΛΟΑΤΙΚ ή είναι απορίας άξιο πόσοι συμφωνούσαν με τις θέσεις του Μαλά για την Ε.Ε και άλλους διεθνείς ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς.

Αντί επιλόγου

Κανείς δεν χαίρεται με την επανεκλογή του Νίκου Αναστασιάδη, όμως ωφείλουμε να δούμε την γενικότερη εικόνα και στο πως συνεχίζεις παρακάτω.

Η αλήθεια είναι πως ο Σταύρος Μαλάς, όσο καλός είναι για πυροσβέστης (εντός του κόμματος), δεν είναι οικοδόμος. Δεν έκτισε μια άλλη πολιτική επιλογή. Δεν κέρδισε διότι πολύ απλά δεν έπεισε ότι πρόσφερε κάτι ουσιαστικά διαφορετικό από τον Αναστασιάδη, εκτός από μια διαφορετικού τύπου πολιτική επικοινωνία και ένα ελαφρύ φιλελεύθερο εκσυγχρονισμό. Είναι άλλωστε πολλές οι φωνές απλών ψηφοφόρων που μιλούν για την ανάγκη σκληρότερης αντιπολίτευσης αντί “χαιδέματος”. Το ΑΚΕΛ έπαιξε τα χαρτιά του στον “πόλεμο της κουλτούρας” με έμφαση το κυπριακό και έχασε. Αν αυτό το γνώριζε εκ των προτέρων δεν έχει σημασία, αλλά είναι βέβαιο, αν και δεν θα δείτε κανένα να το λέει, πως ότι χτίστηκε στην υποψηφιότητα Μαλά πάει ως πόντος στην αστική τάξη. Διότι όχι απλά δεν αμφισβήτησε πρακτικά βασικές επιλογές της αστικής τάξης, αλλά διότι προσπάθησε να φέρει μια διαφορετική κουλτούρα υπεράσπισης του συστήματος, κάτι που δεν τόλμησε ο ΔΗΣΥ. Και γιατί να το κάνει άλλωστε ο τελευταίος, όταν το καινούργιο προσωπείο του αστικού συστήματος ζυμώνεται αλλά δεν είναι έτοιμο ακόμα. Η αντίπαλη υποψηφιότητα κατάφερε να εισάξει και να ζυμώσει ένα αστικού τύπου εκσυχρονιστικό προφίλ το οποίο ο ΔΗΣΥ ίσως υιοθετήσει στο μέλλον, ενώ την ίδια ώρα κατάφερε να κερδίσει με τον παραδοσιακό εθνικισμό και την επιρροή της θρησκείας.

Ο Αναστασιάδης κατάφερε να κερδίσει άνετα τις εκλογές ενώ το ΑΚΕΛ εναγωνίως προσπαθούσε να πείσει πως δεν είναι ενάντια στο επιχειρείν, την Ε.Ε και την ελεύθερη οικονομία. Για το αστικό σύστημα αυτές οι εκλογές που πέρασαν ήταν win – win.

Weapons of Class Destruction (WCD)

WCD - (όπλα για την καταστροφή των τάξεων) παραδοσιακοί και κανούργοι τρόποι αποδόμησης του κόσμου του κεφαλαίου και των μορφών εκμεταλλευσης και εξουσίας που δημιουργά και αναπαράγει

Be first to comment