Domenico Losurdo – Δεν εκπλήσσουν ιδιαίτερα τα σημειωματάρια του Χάιντεγκερ

 

Μτφρ.: Lenin Reloaded
The Guardian, 19/3/2014
Είναι πράγματι εντυπωσιακό το σκάνδαλο που προκάλεσε η δημοσίευση, υπό εξέλιξη τώρα στη Γερμανία, των σημειώσεων και στοχασμών του Μάρτιν Χάιντεγκερ από το 1931 ως το 1941. Τα “μαύρα τετράδια” [schwarze hefte] του φιλοσόφου ονομάστηκαν έτσι λόγω του χρώματος των εξωφύλλων τους. Και τώρα ανακαλύποτυμε ότι είναι μαύρα κυρίως για το περιεχόμενό τους. Αλλά είναι τόσο μεγάλη έκπληξη αυτό;

 

Ναι, έχουμε την επιβεβαίωση ότι αμέσως μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, ο Χάιντεγκερ συνδέθηκε με το Ναζιστικό κόμμα, και ότι το έπραξε τρέφοντας ένθερμες ελπίδες. Η αντίληψη του αφορούσε πρωτίστως τη Γερμανία: “ο γερμανικός λαός βρίσκεται τώρα στο χείλος της ανακάλυψης της ουσίας του και της ανάδειξής του σε λαό άξιο μεγάλου πεπρωμένου.” Μετά την ήττα της χώρας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, ο γερμανικός λαός θα αποκτούσε, θεωρούσε ο Χάιντεγκερ, την εμπειρία μιας θριαμβευτικής αναγέννησης, σώζοντας τον κόσμο από την καταστροφή, και –πάνω από όλα– από τον Μπολσεβικισμό. Πράγματι, για τον Χάιντεγκερ, η υπόσχεση που υπονοούνταν από τον Ναζισμό εκτεινόταν πολύ πέρα από τα γερμανικά σύνορα. Ο Ναζισμός είχε ως αποστολή να πραγματοποιήσει την “καταστροφή της νεωτερικότητας” που ο Χάιντεγκερ λαχταρούσε, βάζοντας τέλος στην εξισωτική μαζοποίηση, η οποία, βεβαίως, είχε ενσαρκωθεί πιο παραδειγματικά και καταστροφικά στην Οκτωβριανή επανάσταση, αλλά είχε ξεκινήσει πολύ πριν, με την έλευση του φιλελευθερισμού και της δημοκρατίας. Και, αν και το μίσος του Χάιντεγκερ για την Σοβιετική Ρωσία ήταν απέραντο, αυτό που κυριαρχούσε ήταν η χαμηλή του εκτίμηση για τον Αγγλοσαξωνικό κόσμο.

 

Ο Ναζισμός αποτελούσε, ή θα αποτελούσε στο μέλλον, “μια νέα αρχή” σε σχέση μ’ όλα αυτά, μια νέα αρχή για τον πολιτισμό και την πολιτική. Τα Μαύρα Τετράδια είναι μαρτυρία των σχεδόν μεσσιανικών προσδοκιών που ενέπνευσαν τον φιλόσοφο να μπει στο κόμμα του Χίτλερ. Όλα αυτά είναι αλήθεια. Αλλά ήταν ήδη γνωστά για τους μελετητές του Χάιντεγκερ από ένα τμήμα της Εισαγωγής στη Μεταφυσική του 1935 και τον χαιρετισμό της στην “εσωτερική αλήθεια και μεγαλείο” του Ναζισμού.

 

Η νεωτερικότητα είναι συνώνυμη της ανατροπής, καθώς, με τις οικουμενικές της ιδεολογίες (φιλελευθερισμός, δημοκρατία, κομμουνισμός), καταστρέφει τα κοινοτιστικά και παραδοσιακά δεσμά τα οποία ενώνουν τα μέλη ενός συγκεκριμένου λαού και χωρίζει αυτόν τον λαό από τη γη και την ιστορία του. Αναπόφευκτα, η κριτική της νεωτερικότητας καταλήγει να αφορά επίσης τους Εβραίους. Τα Μαύρα Τετράδια το επιβεβαιώνουν: όντας παρόντες σε πολλές χώρες και συνδεόμενοι με την αστεακή και όχι την αγροτική ζωή, οι Εβραίοι είναι η ενσάρκωση του “άριζου”, της “απόστασης απ’ τη γη”, και συνεπώς της ανατρεπτικότητας. Και πάλι, η στάση αυτή δεν εκπλήσσει τον μελετητή του Χάιντεγκερ: είναι γνωστή η επιστολή της 2 Οκτωβρίου 1929, στην οποία ο φιλόσοφος υπογραμμίζει την ανάγκη αντιπαράθεσης με την “αυξανόμενη ιουδαιοποίηση της γερμανικής πνευματικής ζωής”, αντιπαράθεση που θα ενισχυθεί με την θεμελίωση της πνευματικής ζωής σε αυθεντικά γερμανικές δυνάμεις.

 

Τα Μαύρα Τετράδια θεωρητικοποιούν ρητά τη σημασία της “φυλετικής αρχής”, και, αν και το κάνουν με περίπλοκο τρόπο, νομιμοποιούν τους φυλετικούς νόμους του Τρίτου Ράιχ. Εδώ το υλικό που βρίσκουμε είναι αναμφισβήτητα καινούργιο (και πράγματι μεγάλου ενδιαφέροντος), και προσθέτει σε όσα ήδη γνωρίζουμε. Αλλά δεν πρέπει να ξεχαστεί μια ήδη διάσημη, ίσως διαβόητη επιστολή. Την έστειλε η σύζυγος του Χάιντεγκερ στις 29 Απριλίου 1933, αλλά με την συμφωνία του συζύγου της, ο οποίος ήταν τότε Πρύτανης του Πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ. Η αποδέκτης ήταν η σύζυγος του Έντμουντ Χούσερλ, του δασκάλου του Χάιντεγκερ. Η επιστολή εξέφραζε την συναίνεσή του με τον “σκληρό νέο νόμο, που ήταν λογικός από την γερμανική οπτική”, και ο οποίος απέκλειε τους Εβραίους, και μαζί και τον Γκέρχαρτ Χούσερλ, γιο του διάσημου φιλοσόφου, από το δικαίωμα να διδάσκουν στα πανεπιστήμια. Ο Γκέρχαρτ έχασε την έδρα του ως καθηγητής αστικού δικαίου στο πανεπιστήμιο, αν και ήταν τραυματίας βετεράνος του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Σ’ αυτά τα συμφραζόμενα, θα πρέπει επίσης να προσθέσουμε τη μαρτυρία του Καρλ Γιάσπερς, σύμφωνα με τον οποίο ο Χάιντεγκερ επεσήμανε την “επικίνδυνη διεθνή διασύνδεση των Εβραίων”, λίγο μετά την ναζιστική κατάκτηση της εξουσίας.

 

Είναι λοιπόν αδικαιολόγητη η φασαρία για τα Μαύρα Τετράδια, αν και θα ήταν ακόμα πιο αδικαιολόγητο να φανταστεί κανείς μια μυθική, αιωνίως καταδικασμένη στην αμαρτία Γερμανία, αγνοώντας το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο τοποθετήθηκε η ζωή και το έργο του Χάιντεγκερ. Η Ιουδαιοφοβία του ήρθε σε μια στιγμή στην οποία σε όλη τη Δύση, και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, υπήρχε διαδεδομένη η άποψη ότι οι πραγματικοί ένοχοι της Οκτωβριανής Επανάστασης ήταν Εβραίοι. Πράγματι, το 1920 ο μεγιστάνας της αυτοκινητοβιομηχανίας Χένρι Φορντ έγραψε πως η Οκτωβριανή επανάσταση είχε φυλετικές και όχι πολιτικές πηγές, και πως αν και χρησιμοποίησε ανθρωπιστική και σοσιαλιστική γλώσσα, στην πραγματικότητα εξέφραζε την φιλοδοξία της Εβραϊκής φυλής για παγκόσμια εξουσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν η φωτογραφία του Χένρι Φορντ και όχι του Χάιντεγκερ που είχε την πρωτοκαθεδρία στο γραφείο του Χίτλερ: οι πηγές του Ναζισμού και τα ιδεολογικά κίνητρα που τον ενέπνευσαν δεν ήταν αποκλειστικά γερμανικά.

 

Δεύτερον, όπως δείχνουν τα Μαύρα Τετράδια, αν και ο Χάιντεγκερ ήταν Ναζί ως το τέλος, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να μάθουμε τίποτε απ’ αυτόν. Η Γερμανία είναι η χώρα που, ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, έπρεπε να παλέψει με τον αυτοκρατορικό οικουμενισμό, ο οποίος είναι συχνά συνώνυμος με τον οικουμενικό παρεμβατισμό: αφήνοντας κατά μέρος τους Ρωμαίους και τις εκστρατείες του αυτοκράτορα Αύγουστου, θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι αρχικά ο Ναπολέων ο τρίτος στα 1870-71 και κατόπιν οι δυνάμεις της Αντάντ στα 1914-18 εξαπέλυσαν πόλεμο στο όνομα της επέκτσης του “πολιτισμού” ή της “δημοκρατίας”, στο όνομα, σε κάθε περίπτωση, “οικουμενικών” αξιών. Αυτό εξηγεί τον επιθετικό, αντιδραστικό αντι-οικουμενισμό στη Γερμανία, ο οποίος βρήκε την πρώτη του έκφραση στον Νίτσε και, κυρίως, στους Χάιντεγκερ και Σμιτ, οι οποίοι υποστήριξαν αμφότεροι το Τρίτο Ράιχ. Πρόκειται για τραγωδία και ατιμία η οποία αναμφίβολα θέτει πολλά ερωτήματα στον επιθετικό και αντιδραστικό αντι-οικουμενισμό. Όμως αυτό με κανένα τρόπο δεν αθωώνει τον δυτικό, ιμπεριαλιστικό οικουμενισμό από τις δικές του ευθύνες και τα δικά του εγκλήματα.
Πηγή: Lenin Reloaded

Weapons of Class Destruction (WCD)

WCD - (όπλα για την καταστροφή των τάξεων) παραδοσιακοί και κανούργοι τρόποι αποδόμησης του κόσμου του κεφαλαίου και των μορφών εκμεταλλευσης και εξουσίας που δημιουργά και αναπαράγει

Be first to comment