Η καπιταλιστική θεώρηση της ασθένειας: Η περίπτωση της Νόσου του Πάρκινσον

Φιλοξενούμενο άρθρο

Η νόσος του Πάρκινσον

Η νόσος του Πάρκινσον αφορά μια νευρολογική πάθηση που εξελίσσεται βαθμιαία και η οποία προκύπτει ως το αποτέλεσμα της απώλειας των εγκεφαλικών νευρώνων. Αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη διαταραχή που πλήττει το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ η σοβαρότητα της αναδεικνύεται μέσα από τις διάφορες στατιστικές μετρήσεις που γίνονται. Συγκεκριμένα, μέχρι το 2005 οι μετρήσεις για την εξάπλωση της νόσου έδειξαν ότι οι ασθενείς στις πέντε πολυπληθέστερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της αντίστοιχες δέκα χώρες ανά την υφήλιο, κυμαίνονταν κατά προσέγγιση στους 4,1 με 4,6 εκατομμύρια (1). Η κρισιμότητα της ασθένειας καταδεικνύεται μέσα από τη περαιτέρω εξάπλωση της νόσου στο μέλλον, όπου σύμφωνα με τους υπολογισμούς του EPDA (European Association of Parkinson Disease), οι ασθενείς αναμένεται να διπλασιαστούν και να φτάσουν περίπου τους 8,7 με 9,3 εκατομμύρια μέχρι το 2030 (2).

 

Η “απαγόρευση” της εκδήλωσης της νόσου

Ήδη, από τον χαιρετισμό του προέδρου του EPDA, διαφαίνεται η αστικότροπη διάθεση με την οποία αντιμετωπίζεται μια ιδιαίτερη σοβαρή ασθένεια όπως το Πάρκινσον. Συγκεκριμένα, γίνεται ιδιαίτερη μνεία για τις “ολοένα και πιο ζημιογόνες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της νόσου του Πάρκινσον στο κοινωνικό σύνολο” (3).  Είναι πραγματικά άξιο απορίας, σε τέτοιου είδους αναλύσεις, πως  η επιστημονική κοινότητα αποφαίνεται ότι το κοινωνικό σύνολο διαθέτει μια συλλογική νόηση που καταφέρεται ενάντια στις κοινωνικοοικονομικές παρενέργειες  που προκαλεί μια ασθένεια.  Επιπρόσθετα, το πώς αυτή η συλλογική εναντίωση για τις ζημιογόνες συνέπειες από το Πάρκινσον είναι τόσο πρόδηλη, όταν στον αντίποδα, οι δαπάνες ενός δυτικού κράτους για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού δεν μπορεί να αποτελέσουν την αφορμή για μια συλλογική εναντίωση, είναι ακόμα μια απορία η οποία, μάλλον, θα παραμείνει κεκαλυμμένη κάτω από το νεκροσέντονο της αστικής ιατρικής κοινότητας. Επιπλέον, δεν πρέπει να παραγνωριστεί η βαρύνουσα σημασία που δίδεται μέσα στην έκθεση του EPDA για την αποτροπή της κλιμάκωσης της υγείας των ασθενών με Πάρκινσον, αφού κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε περιττή νοσηλεία “προκαλώντας αύξηση της χρήσης των πόρων υγειονομικής περίθαλψης και κλιμάκωση της οικονομικής επιβάρυνσης”(4). Τα κόστη μπορεί να περιλαμβάνουν την πρόωρη συνταξιοδότηση ή την απόλυση του πάσχοντα, τη μείωση των ωρών εργασίας των φροντιστών του, την αδυναμία συνέχιση της  εργασιακής απασχόλησης, καθώς και τα έξοδα της πρόσθετης φροντίδας κατ’ οίκον ή σε κάποιο ίδρυμα. Είναι καταφανές ότι υγεία και αδιάκοπη εργασιακή απόδοση είναι αλληλοσχετιζόμενες έννοιες εντός του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Ως εκ τούτου, εάν ο εργαζόμενος αδυνατεί να παραγάγει λόγω ζητημάτων υγείας, τότε ο εργοδότης δεν έχει άλλη λύση παρά να ‘αντικαταστήσει’ τον αναλώσιμο εργαζόμενο με έναν από τους χιλιάδες άλλους πρόθυμους εργαζόμενους που αναμένουν καρτερικά τη σειρά τους. Εντούτοις, ακόμα και σε μια τέτοια περίπτωση η οποία σαφώς και έχει τεράστιο αντίκτυπο σε μια μεσαία οικογένεια, τα καπιταλιστικά αρπακτικά αρνούνται να δεχτούν την εμφάνιση ενός περιστατικού Πάρκινσον, καθώς, ενέργειες όπως ‘η πρόωρη συνταξιοδότηση και η απόλυση του πάσχοντα’ αφορούν πρόσθετα κόστη τα οποία πρέπει να επωμιστεί το κεφάλαιο. Επιπρόσθετα, αναλογιζόμενο το καπιταλιστικό σύστημα ότι μια ενδεχόμενη αντικατάσταση των εργαζομένων απαιτεί μια ορισμένη χρονική περίοδο η οποία αναπόφευκτα επιβραδύνει τη διαδικασία παραγωγής, κινητοποιεί όλα τα μέσα που έχει στη διάθεση του για να αποφύγει μια τέτοια δυσάρεστη κατάσταση. Γιατροί, επιστήμονες, βιολόγοι, ακαδημαϊκοί, φυσιοθεραπευτές, φαρμακευτικές εταιρίες, και μια πληθώρα άλλων ειδημόνων, επιστρατεύονται από το σύστημα, το οποίο χρησιμοποιεί τις γνώσεις τους για να εξυπηρετήσει τους ιδιοτελείς σκοπούς του. Στη περίπτωση του EPDA, δεν μπορεί κάποιος παρά να δει τη στράτευση ενός πανευρωπαϊκού οργανισμού πλάι στις κερδοσκοπικές πρακτικές που εφαρμόζει το κεφάλαιο στο χώρο της υγείας.

 

Η ιδιωτικοποίηση της υγείας και η απάντηση της Κούβας

Η επιμονή με την οποία ‘επισημαίνονται’  από το EPDA οι ζημιογόνες συνέπειες της νόσου για τις δαπάνες της υγείας και της επιβράδυνσης της εργατικής παραγωγής, διαβεβαιώνει για μια ακόμη φορά την άρνηση του κεφαλαίου να δεχτεί την ασθένεια ως την επιβεβαίωση της αναμενόμενης  φθοράς  του οργανισμού. Το κεφάλαιο, που απαιτεί άτρωτους και ατσάλινους εργάτες οι όποιοι δεν κουράζονται αλλά ούτε και δυσλειτουργούν (με τι άλλο θα μπορούσε να συγκριθεί η ασθένεια των εργαζομένων για ένα καπιταλιστή εκτός από μια δυσλειτουργία στη διαδικασία παραγωγής;),  αρνείται να επενδύσει ουσιαστικά στην υγεία. Εντούτοις, μια πιθανή μείωση των πόρων ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης προκαλεί αναπόφευκτα αλλεπάλληλες συνέπειες στον υπόλοιπο κοινωνικό ιστό. Συγκεκριμένα, σε έρευνα που έγινε από το επιστημονικό περιοδικό Lancet αναφορικά με τις μειώσεις των δαπανών στην Ελλάδα ένεκα της οικονομικής κρίσης, προέκυψαν κάποια σημαντικά στοιχεία,  όπως ότι:

·  οι προϋπολογισμοί των νοσοκομείων περιορίστηκαν κατά 26%.

· περίπου 800.000 άνθρωποι παραμένουν ανασφάλιστοι και χωρίς υγειονομική περίθαλψη.

· οι καθυστερήσεις στην αποζημίωση των φαρμάκων έχει ως αποτέλεσμα να μην υπάρχουν διαθέσιμα σκευάσματα στα ράφια των φαρμακείων. Πολλές φορές οι ασθενείς αναγκάζονται να πληρώσουν από την τσέπη τους τα φάρμακά τους και να περιμένουν αρκετό καιρό για να αποζημιωθούν από το ταμείο τους. Την ίδια ώρα, η συμμετοχή των ασθενών στη φαρμακευτική τους αγωγή έχει αυξηθεί κατά τουλάχιστον 10%.

Παράλληλα, δεν πρέπει να λησμονείται ότι ενώ η παγκόσμια κάστα υγείας κόπτεται για την ευρωστία των απανταχού ανθρώπων, εντούτοις, δεν διστάζει να επιτρέψει τη κυκλοφορία φαρμάκων, σκευασμάτων και τροφίμων που αποδεδειγμένα επηρεάζουν αρνητικά την υγεία. Ενδεικτικό παράδειγμα αυτής της πρακτικής, είναι αυτό του αρχιλήσταρχου πρώην υπουργού άμυνας των ΗΠΑ, Ντόναλντ Ράμσφελντ, όπου ως διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας φαρμάκων Searle ενεργοποίησε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες για να εγκριθεί η κυκλοφορία της ασπαρτάμης, που όπως είναι γνωστό ευθύνεται για αρκετά προβλήματα υγείας. Αυτή η φαινομενικά διπρόσωπη προσέγγιση των υπηρεσιών και των μεγάλων κολοσσών υγείας, όπου από τη μια ξοδεύουν τεράστια ποσά για την ανακάλυψη θεραπειών, ενώ από την άλλη επιτρέπουν τη κυκλοφορία βλαβερών φαρμάκων, δεν είναι τίποτε άλλο από μια ταυτόσημη πράξη σε δύο αλλεπάλληλες πρακτικές: Αρχικά, να εμπεδωθεί στη συλλογική συνείδηση μια επίπλαστη εικόνα για το ανιδιοτελές ενδιαφέρον των φαρμακευτικών εταιρειών έτσι ώστε να καλλιεργηθεί το έδαφος που θα οδηγήσει στη δεύτερη φάση, δηλαδή να προωθηθούν αμφιβόλου ποιότητας φαρμακευτικά σκευάσματα και θεραπείες οι οποίες δεν θα τύχουν σοβαρής επιθεώρησης ως προς την ωφελιμότητα τους.

Ωστόσο, οι 48 εκατομμύρια άνθρωποι που είναι ανασφάλιστοι στις ΗΠΑ, φαίνεται να μην αποτελούν σημαντικό ζήτημα για το Αμερικανικό σύστημα υγείας, το οποίο απτόητο επενδύει σε ιδιωτικά project θεραπειών από τα οποία θα επωφεληθούν μόνο οι προνομιούχες τάξεις. Η διάθεση που δείχνει ένα ιδιωτικοποιημένο σύστημα υγείας, όπως το Αμερικάνικο, ταγμένο δηλαδή αποκλειστικά στην αύξηση του κέρδους αδιαφορώντας για την συνολική υγεία των πολιτών της χώρας, διαφαίνεται μέσα από το τελευταίο παράδειγμα των κρουσμάτων του ιού Έμπολα. Οι ΗΠΑ, ως το πλουσιότερο έθνος σε παγκόσμια κλίμακα, με εθνικό προϋπολογισμό 3.770 δισεκατομμύρια αμερικανικά δολάρια, ΑΕΠ των 17 τρισεκατομμυρίων δολαρίων  και κατά κεφαλήν ΑΕΠ πάνω από $53.00, έστειλε 3000 στρατιώτες για να ‘καταστρέψουν’ τον Έμπολα. Στον αντίποδα αυτής της καπιταλιστικής συλλογιστικής για την υγεία, βρίσκεται το σοσιαλιστικό κράτος της Κούβας, όπου με εθνικό προϋπολογισμό 50 δισεκατομμύρια δολάρια, Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν 121 δις ευρώ και κατά κεφαλήν ΑΕΠ μόλις πάνω από $ 10.000, απέστειλε 165 άτομα ιατρικό προσωπικό στις περιοχές της Αφρικής που παρουσιάστηκαν κρούσματα του ιού. Το πιο πάνω παράδειγμα, καταδεικνύει ότι η ασθένεια στο δυτικό κόσμο συνιστά μόνο αφορμή για περαιτέρω έρευνα και πρόσθετες ανακαλύψεις τις οποίες μπορούν να απολαύσουν έμμετρα όσοι μετέχουν του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής. Αντιθέτως, σε ένα σοσιαλιστικό κράτος, η ασθένεια είναι δικαίωμα, ένα δικαίωμα το οποίο η ιατρική κοινότητα οφείλει και να αντιμετωπίσει πέρα από την στενότητα των γεωγραφικών της ορίων.

 

Πηγή για σημειώσεις 1,2,3,4

 Ο πυγμάχος

 

Be first to comment